Od redakcji:
Niniejszy artykuł jest próbką cyklu, który należy do grupy niezrealizowanych pomysłów edukacyjnych (jego opis ==> TUTAJ ale chwilę później)
Nasza rodzina wywodzi się z Korczyna, powiat Skole obecnie na Ukrainie. Tam urodził się w roku 1883 nasz dziadek Jan Jackowicz Korczyński. Korczyn był rodową miejscowością 3 gałęzi rodziny Korczyńskich. Poniżej jego opis KORCZYNA według stanu na dzień narodzin naszego dziadka.
Zobacz też fotoreportaże z KORCZYNA z roku 2018 (archiwum rodzinne) :
- Korczyn (z cyklu: dawniej i dziś): część 2 (fotoreportaż 2018)
- Korczyn (z cyklu: dawniej i dziś): część 3: (Cmentarz w Korczynie 2018 r)
Opis Korczyna z 1883 r.
 UWAGA! UWAGA!...Poniższa galeria jest wyświetlana tymczasowo w trybie awaryjnym i tylko na czas technicznych prac rekonwersji starszych publikacji. Wcześniejszy mechanizm generowania galerii wyłączyliśmy w celu optymalizacji systemu. Po technicznych zabiegach rekonwersji galeria będzie wyświetlała się szybciej o optymalniej a niniejszy komunikat przestanie się ukazywać. Za utrudnienia przepraszamy. |
Poniższy tekst na podstawie Słownika Geograficznego Królestwa polskiego i innych krajów Słowiańskich, Tom IV.- Warszawa: Nakładem Władysława Walewskiego. 1883, s. 897-898. (http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/397 dostęp z dnia 2025-09-19)
Korczyn Rustykalny i Szlachecki, wieś, pow. stryjskim, 32 kil. na południowy zachód od Stryja, 7 kilometrów na północ od sądu powiatowego i urzędu pocztowego w Skolem.
[położenie i topografia]
Na północny zachód leży Kruszelnica, na południowy wschód Synowudzko Wyżne i Skole, na południowy zachód Korostów.
Wieś zajmuje zachodni kąt Doliny Synowódzkiej, właśnie w miejscu gdzie dolina łączy się z małą Doliną Kruszelnicką. Od południa i południowego zachodu okalają ją dwie gałęzie Beskidu. Od strony północnej otacza całą dolinę prawie półkolem trzecie pasmo górskie Przez północną część obszaru płynie Stryj. Wchodzi on tu z Kruszelnicy i płynie od północnego zachodu na południowy wschód, a potem wykręca na północny wschód i wchodzi do Synowudzka Wyżnego. Trzy gałęzie górskie, które okalają dolinę, noszą rozmaite nazwy w rozmaitych swych częściach. Stoki gór są w kierunku wierzchołków lesiste (buczyna, jodła) a w niższych częściach raczej ubogie w drzewa. Podnórza gór są bezdrzewne lub miejscami pokryte leszczyną. Góry i lasy noszą zwykle wspólne nazwy. W paśmie południowym rozróżniamy następujące części Czarna Kliwa, Stowba, Zamczyszcze, Romanie, Dobrzany 827 m. , opadające na północny zachód , do 784 m. W granicznym pasmie południowo zachodnim wybiegającym od Korczanki na północny zachód wznosi się na granicy Korczyna, Korostowa i Kruszelnicy najwyżej góra Paraszka 1221 m.. Na północny. wschód rozciąga ona liczne mniejsze ramiona, częściowo lesiste, aw części pokryte połoninami. Na granicy północno zachodniej wznoszą się Dział (904 m) oraz Szpyn (689 m.) Na północnym wschodzie góruje Magura.
W Korczynie rzeka Stryj z lewego brzegu przyjmuje kilka małych potoków a od prawego brzegu. zasila go, prócz kilku mniejszych, jeden znaczniejszy potok o nazwie Riczka (Rzeczka czyli Korczynka). Powstaje ona z kilku małych strug na południowo zachodnim granicznym ramieniu górskim i płynie pod nazwą Wielkiej Riczki w kierunku północno wschodnim, przyjmując od prawego brzegu kilka mniejszych dopływów i jeden znaczniejszy nazywany Riczkę Małą, płynącą najpierw wzdłuż granicy południowo wschodniej na północny wschód, a potem na północ. Riczka ma w swym biegu jeden znaczniejszy wodospad Hurkało.
Między Riczką Małą a Wielką leży lesiste wzgórze Kiczera ze szczytem wysokim na 940 m.
Riczka dzieli wieś na dwie nierówne połowy na Korczyn Rustykalny po prawej stronie i Korczyn Szlachecki po lewym brzegu rzeki.
[własność ziemska]
Ziemia w posiadaniu właścicieli Korczyna Rustykalnego (w morgach):
roli ornej 253, łąk i ogrodów 91, pastwisk 173, lasu 2931.
Własność drobnej szlachty i chłopów (w morgach):
gruntów ornych 737, łąk i ogrodów. 1308, pastwisk. 305, lasu 78 morgów.
Gleba na górach jest żwirowata, nieurodzajna, wydaje tylko lichy owies i trawę; w Dolinie Synowudzkiej piaszczysta, miejscami glinkowata i namulista, wcale urodzajna.
[mieszkańcy]
Według spisau z r. 1880 było w Korczynie Rustykalnym 759 mieszkańców w gminie a 73 na obszarze dworskim.
W Korczynie zaś Szlacheckim było 358 mieszkańców
Razem więc1190 mieszkańców w tym około 30 wyznania. mojżesz0wego. , 60 obrządku rzymsko-katolickiego a reszta obrządku greko-katolickiego.
Mieszkańcy Korczyna Szlacheckiego są dumni ze swego szlacheckiego pochodzenia i nie lubią wchodzić z chłopami w związki małżeńskie. Szlachta tutejsza należy do sześciu linii szlacheckich, a mianowicie do trzech linii Korczyńskich z przydomkami Jackowicze, Łopotycze i Seńkowicze, do linii Podhorodeckich przybyłych tu z sąsiednich Podhorodec, Winnickich i Kruszelnickich z Kruszelnicy. Ubiór mieszkańców górski. Chłopi noszą jako wierzchnie suknie sieraki o dwóch fałdach, szlachta kapoty. Pod względem oświaty i zwyczajów nie ma różnicy między szlachtą a chłopami. Ludność trudni się głównie rolnictwem i chowem bydła, a poniekąd także spławem drzewa.
Parafia rzymsko-katolicka znajduje się w Skolem, a grecko-katolicka w samym Korczynie. Należy ona do dekanatu w Skolem, i Archidiecezji Lwowskiej. We wsi jest cerkiew drewniana pod wezwaniem św. Kosmy i Damiana, z jedną kopułą w środku, zbudowana w r. 1824. Są tu także dwie kaplice jedna zbudowana z drzewa miękkiego, ze starej cerkwi, służyła za cerkiew do r. 1824; druga murowana postawiona w roku 1862.
We wsi jest szkoła etatowa jednoklasowa, istniejąca od r. 1853, tartak wodny, cegielnia pospolita, 3 młyny, 2 kuźnie kowalskie, 1 warsztat stolarski, 1 tkacki, sklepik korzenny żydowski i 3 karczmy. Za czasów polskich należał Korczyn jako część rustykalna do Zawadzkiego w pierwszej połowie XVIII w. Od niego przeszedł działem na Kłoskowskiego, Siekierzyńskiego, Woronowskiego, Sosnowskiego, Sichowskiego i Chądzyńskiego; następnie tytułem kupna w posiadanie dr. Franciszka Smolki i Alberta Podhorodeckiego; obecnie należy do Possingera.
Na górze Zamczyszcze są ślady jakiegoś drewnianego budynku, ale u ludności miejscowej nie zachowała się żadna tradycja o jej pochodzeniu. W rękopisach pozostałych po Auguście Bielowskim. Bibl. Ossol. nr. 2389, karta 34 znajduje się następujące podanie ludowe:
W Korczynie był sławny strzelec, tak zwany Karyczort. Razu Jednego zaskoczyła go na polowaniu burza i zmusiła skryć się w skałach. I dyabeł skrył się w te skały i siedział cicho, jak długo błyskało i grzmiało. Lecz skoro burza ucichła, wylazł z ukrycia i patrząc w niebo przedrzeźniał się i urągał. Wtedy to przypatrzył mu się ów strzelec, a wyceliwszy, położył go na miejscu. Natychmiast dał się słyszeć głos z nieba Długo my za nim uganiali, ale się nam wymykał ten psotnik; aż ty dojechałeś mu końca.
[źródła]
- Opis Korczyna umieścił również Płoszczański w Literaturnym Sbornyku, 1870, str. 35.
- O szlachcicu chodaczkowym z Korczyna znajduje się artykuł w ruskiem Słowie z r. 1862, nr. 23.
- O tutejszym uzdrowisku klimatycznym jest wzmianka w krakowskim Przeglądzie lekarskim z r. 1881, nr. 24.
Korczyn od dawna słynie jako uzdrowisko żętyczne. Dla gości tu przy bywających służy dom skarbowy, zwany hotelem, gdzie jest kilkanaście stancji do najęcia po 18 zł. miesięcznie. Prócz tego jest kilka mniejszych dworów; także i chłopi mają nieco lepiej pobudowane domki do odnajęcia.
wilustracji wykorzystano rysunek herbu SAS III autorstwa KamilkaŚ based on file:POL_COA_Sas_I.svg. - Praca własna, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=6744726. Herbem tym pieczętował się ród Jackowicz Korczyskich
Zobacz fotoreportaże z Korczyna z roku 2018 (zasoby rodzinne)