Na całym świecie obchodzony jest Światowy Dzień Nauczyciela (World Teachers' Day), ustanowiony przez UNESCO w 1994 roku. Tegoroczna edycja ma charakter historyczny – upływa dokładnie 60 lat od podpisania przełomowej Rekomendacji UNESCO i Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) w sprawie statusu nauczycieli z 1966 roku, która do dziś stanowi fundament ochrony prawnej tego zawodu na globie.
Obchody w 2026 roku odbywają się pod oficjalnym hasłem: „Stoimy po stronie nauczycieli: 60 lat ochrony zawodu, podnoszenia jego statusu i kształtowania naszej przyszłości”. Z tej okazji liderzy najważniejszych agencji ONZ wydali poruszający, wspólny komunikat.
„W ten Światowy Dzień Nauczyciela UNESCO, MOP, UNICEF i Education International wzywają rządy i partnerów do zdecydowanego stanięcia po stronie nauczycieli. Musimy podnosić status tego zawodu i dbać o to, aby każdy pedagog, w każdym zakątku globu, miał realne możliwości współtworzenia bardziej otwartych, pokojowych i zrównoważonych społeczeństw” – czytamy w oficjalnym oświadczeniu, które sygnowali szefowie organizacji, w tym Dyrektor Generalny UNESCO oraz Dyrektor Wykonawcza UNICEF, Catherine Russell.
W dokumencie mocno zaakcentowano, że pomyślność kolejnych pokoleń zależy bezpośrednio od szacunku, jakim obdarzamy kadrę pedagogiczną:
„Każdy uczeń zasługuje na nauczyciela, który jest dobrze przygotowany, wspierany i uprawniony do tego, by rozwijać się w swoim zawodzie. Realizacja tego prawa zależy od tego, jak bardzo społeczeństwa cenią nauczycieli. W rzeczywistości bowiem to, jaką wartość przypisujemy pedagogom, odzwierciedla wartość, jaką przypisujemy przyszłym pokoleniom”.
Przedstawiciele organizacji wzywają kraje na całym świecie do systemowych zmian w edukacji:
„Wzywamy państwa do zagwarantowania, że nauczyciele będą darzeni zaufaniem oraz uznawani za twórców wiedzy, refleksyjnych praktyków i kluczowych partnerów w tworzeniu polityki oświatowej”.
Jak alarmują eksperci w najnowszym raporcie UNESCO wydanym z okazji rocznicy, współczesna szkoła mierzy się z krytycznym, globalnym niedoborem kadry – do 2030 roku świat będzie potrzebował aż 50 milionów dodatkowych nauczycieli, aby zapewnić powszechny dostęp do edukacji przedszkolnej, podstawowej i średniej. Pedagodzy wciąż zmagają się z nadmiernym obciążeniem pracą (często pracując blisko 60 godzin tygodniowo przy zaledwie 19 godzinach przy tablicy), niskimi płacami oraz presją administracyjną.
W Polsce międzynarodowe święto 5 października tradycyjnie skupia przede wszystkim środowisko akademickie oraz sektor nauki i szkolnictwa wyższego. Od wielu lat jest również celebrowany w nieformalnej grupie grupie innowadyjnych nauczycieli SUPERBELFRZY RP, Eduzmieniacze. (Nasza redakcja jest reprezentowana w tej grupie w osobie redaktora naczelnego miesięcznika.
Dla całego polskiego systemu oświaty głównym dniem świętowania pozostaje zbliżający się Dzień Edukacji Narodowej, przypadający 14 października.
